Skip to main content
ලෝහක්ඛක ජාතකය
ජාතක 547
153

ලෝහක්ඛක ජාතකය

Buddha24Dukanipāta
සවන් දෙන්න

ලෝහක්ඛක ජාතකය

ඈත අතීතයේ, භාරත දේශයේ විශාල රාජධානියක් විය. එහි රජු වූයේ ධර්මිෂ්ඨ හා බලවත් රජෙකි. නමුත් රජුට ඉතාම දුර්වලතාවක් විය. ඒ, ඔහු තම රාජධානියේ සියලු සම්පත්, ධන ධාන්‍ය, රන් රිදී, මුතු මැණික් ආදී සියල්ල රජ මාලිගාවේ ඉතාම රහස්‍ය ස්ථානයක ගොඩගසා තබා තිබීමයි. ඔහු කිසිවෙකුටත්, ඥාති මිත්‍රාදීන්ටවත්, දුප්පත් අසරණ ජනතාවටවත්, කිසිදු ආධාරයක් හෝ පරිත්‍යාගයක් නොකළේය. රජුගේ මනසෙහි වූයේ එක් සිතුවිල්ලක් පමණි - තම ධනය තමාටම අයිති බවත්, එය කවර කලකදී හෝ තමාටම ප්‍රයෝජනවත් වන බවත් ය. මේ නිසා රාජධානියේ ජනතාව දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, රජු කෙරෙහි කිසිදු සෙනෙහසක් හෝ ගෞරවයක් නොවීය.

ඒ කාලයේ, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නුවණැති, ධනවත් සිටුවරයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ නිවසෙහි ධනය ගඟක් මෙන් ගලා බසින නමුත්, උන්වහන්සේ කිසිදු දිනෙක ධනයෙහි මෝහයට පත් නොවූහ. උන්වහන්සේගේ හදවතෙහි වූයේ දානය, ශීලය, ධර්මය පිළිබඳව වූ සිතුවිලි ය. දිනපතා උන්වහන්සේ ගෘහ අභ්‍යන්තරයේ හා බාහිරයේ සිටින දුප්පත්, අසරණ, අනාථ ජනතාවට ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්‍රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ දානශීලය නිසා උන්වහන්සේගේ කීර්තිය දිවයින පුරා පැතිරිණි.

දිනක්, රජු තම ධන ගබඩාව බැලීමට ගිය අතර, එහිදී ඔහු දුටුවේ තමාගේ ධනය තව තවත් වැඩි වී ඇති බවයි. ඔහු සතුටින් උද්දාමයට පත් වූයේ, "මෙතරම් ධනයක් තබාගෙනත්, මා මෙන් සතුටින් සිටින තවත් කෙනෙක් ලොව නැත. මේ ධනය මාගේ ජීවිතයේ රක්ෂණයයි." යනුවෙනි. එහෙත්, ධනයෙන් සතුටක් ලබන්නේ ත්‍යාගශීලී පුද්ගලයන් බව ඔහු දැන සිටියේ නැත.

කල්යත්ම, රජුගේ ධනය නිසා රාජධානියේ දරිද්‍රතාවය වැඩි විය. ජනතාව රජුට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමට සූදානම් වූහ. රජුගේ අමාත්‍යවරු හා උපදේශකයෝ රජුට මෙසේ කීහ:

"මහරජ, ඔබගේ ධනය ජනතාවගේ දුකට හේතුවක් වී ඇත. ඔබ ධනය ගබඩා කරගෙන සිටීම නිසා, ජනතාවට ආහාර නැතිව, ඇඳුම් නැතිව දුක් විඳිති. ඔබ ධනය බෙදා දෙන ලෙස අපි ඔබට අවවාද කරන්නෙමු."

නමුත් රජු ඊට එකඟ නොවීය. ඔහු තමාගේ ධනය පිළිබඳව වූ මෝහයෙන් මිදී නැති නිසා, අන් අයගේ දුක ඔහුට නොපෙනිණි.

එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුගේ රාජධානියේ සිටි දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කිරීම ආරම්භ කළහ. උන්වහන්සේගේ නිවසට පැමිණි සෑම කෙනෙකුටම උන්වහන්සේ ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්‍රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ ත්‍යාගශීලී බව නිසා, දුප්පත් ජනතාවගේ දුක බොහෝ දුරට අඩු විය.

රජු මේ ගැන දැනගත් විට, ඔහු ඉතාම කෝපයට පත් විය. ඔහු සිතුවේ, "මෙම සිටු තුමා මාගේ ධනයටත් වඩා ධනවතෙක් බවට පත් වී ඇත. ඔහු මාගේ කීර්තියත්, බලයත් ගිලිහීමට හේතු වනවා."

රජු, සිටු තුමාට දඬුවම් කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු තම සෙබළුන්ට අණ දුන්නේ සිටු තුමාගේ ධනය අල්ලාගෙන, ඔහු අසරණයෙකු බවට පත් කරන ලෙස ය. සෙබළුන් ගොස් සිටු තුමාගේ නිවසට කඩා වැදුණු අතර, සියලු ධනය අල්ලාගෙන ගියහ. සිටු තුමා කිසිදු කලබලයක් හෝ කනස්සල්ලක් නොපෙන්වා, සෙබළුන්ට යන්නට ඉඩ දුන්නේය.

රජු, සිටු තුමා අසරණයෙකු බවට පත් කිරීමෙන් පසුව, ඔහු සිතුවේ තමාගේ ධනය හා බලය තහවුරු වූ බවයි. එහෙත්, ඔහුට නොපෙනුණු දෙයක් විය. සිටු තුමාගේ ධනය ඔහුට අහිමි වූ නමුත්, ඔහුට අහිමි නොවූයේ ධර්මය හා ශිලයයි.

රජු, තම ධනය රැක ගැනීම සඳහා, එය ගබඩා කර තබා ගත් අතර, එයින් කිසිදු ඵලක් නොවීය. ධනය දිරාපත් විය, සොර සතුරු උවදුරු ඇති විය, ධනය දරා සිටීමට නොහැකි තරමට වැඩි විය. රජුට ධනයෙන් සතුටක් ලැබුණේ නැත. ඊට පටහැනිව, ධනය නිසා ඔහුට නින්දක්, සැනසීමක් නොවීය. ඔහු සැමවිටම ධනය ගැන කනස්සල්ලෙන් සිටියේය.

කල්යත්ම, රාජධානියේ තත්ත්වය වඩාත් නරක අතට හැරුණි. ජනතාව දැඩි දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, ඔවුන්ට ආහාර හෝ ජලය සොයා ගැනීමට පවා අපහසු විය. රජුට විරුද්ධව ජනතාවගේ විරෝධය වඩාත් තීව්‍ර විය.

එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, තමාට ඉතිරි වූයේ සුළු ධනයක් පමණක් වුවද, තවදුරටත් දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කළහ. උන්වහන්සේ තම ශරීරය ධර්මයෙහි යෙදවූ අතර, දුප්පත් ජනතාවට සැනසීමක් විය.

දිනක්, සිටු තුමා රජ මාලිගාව අසලින් ගමන් කරන විට, ඔහු දුටුවේ රජු තම ධන ගබඩාව අසල තනිව සිටින බවයි. රජුගේ මුහුණෙහි වූයේ දැඩි කනස්සල්ලකි. සිටු තුමා රජු වෙත ගොස් මෙසේ ඇසීය:

"මහරජ, ඔබ මෙහි තනිව සිටින්නේ මන්ද? ඔබගේ මුහුණෙහි දුකක් පෙනේ."

රජු සිටු තුමා හඳුනා නොගත් අතර, කෝපයෙන් පිළිතුරු දුන්නේය:

"ඔබ කවුද? මාගේ දුකට ඔබ කුමක් දන්නේ ද? මාගේ ධනය මාගේ ජීවිතයයි. මා එය රැක බලා ගත යුතුය. ඔබ මාගේ ධනය සොරකම් කිරීමට පැමිණි කෙනෙක් විය යුතුය."

සිටු තුමා සිනාසෙමින් මෙසේ කීවේය:

"මහරජ, ධනය යනු සොරකම් කළ යුතු දෙයක් නොවේ. ධනය යනු දානයෙන්, ත්‍යාගශීලීත්වයෙන් බෙදා දිය යුතු දෙයකි. ධනයෙන් සැබෑ සතුටක් ලබන්නේ, එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට භාවිතා කරන විටය. ඔබගේ ධනය ඔබ තනිව තබාගෙන සිටීමෙන්, එය දිරාපත් වී යනු ඇත. එය ඔබට කිසිදු ඵලක් නොවනු ඇත. ඊට පටහැනිව, එය ඔබට දුකක් හා කනස්සල්ලක් පමණක් ගෙන එනු ඇත."

රජු සිටු තුමාගේ වචන ගැන සිතන්නට විය. ඔහු තම ජීවිතයේ කිසි දිනෙක මෙවැනි අදහසක් අසා නොතිබුණි. ඔහු සිටු තුමා දෙස බැලූ අතර, ඔහුගේ මුහුණෙහි වූ සානුකම්පාව හා ධර්මිෂ්ඨකම දුටුවේය.

රජු, තම මෝහයෙන් මිදී, සිටු තුමාගෙන් මෙසේ ඇසීය:

"ඉතින්, මාගේ ධනයෙන් මා සතුටක් ලබන්නේ කෙසේද? එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට මා භාවිතා කරන්නේ කෙසේද?"

සිටු තුමා රජුට ධර්මය ඉගැන්වීය. ඔහු රජුට පැවසුවේ, ධනය යනු සතුටේ මූලාශ්‍රයක් නොවන බවත්, සැබෑ සතුට ධර්මයෙහි, දානයෙහි, ශීලයෙහි ඇති බවත් ය. ඔහු රජුට උපදෙස් දුන්නේ, තම ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් අසරණ ජනතාවට බෙදා දෙන ලෙසත්, ඔවුන්ට උදව් කරන ලෙසත් ය.

රජු, සිටු තුමාගේ අවවාද පිළිගෙන, තම ධන ගබඩාව විවෘත කළේය. ඔහු ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් ජනතාවට බෙදා දුන්නේය. ඔහුට කිසි දිනෙක අත් නොවූ සතුටක්, ඒ මොහොතේ ඔහුට දැනුණි. ඔහු දුටුවේ, ධනය බෙදා දීමෙන්, ජනතාවගේ දුක අඩු වන බවත්, ඔවුන්ගේ මුහුණු වල සිනහවක් ඇති වන බවත් ය.

රජු, තමාගේ ධනයෙන් වැඩි කොටසක් ජනතාවට බෙදා දුන් අතර, තමාට අවශ්‍ය පමණක් ඉතිරි කර ගත්තේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු බවට පත් විය. ඔහු දිනපතා දාන ධර්මයෙහි යෙදුනේය. රාජධානියේ ජනතාව සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වූහ.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුට ධර්මය උගන්වා, ඔහු නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කළ අතර, එය උන්වහන්සේගේ පාරමිතා පිරීමට දායක විය.

කෘතඥතාව හා ත්‍යාගශීලීත්වයේ වැදගත්කම

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ විසින් ත්‍යාගශීලීත්වයේ පාරමිතාව

— In-Article Ad —

💡කතාවේ ආදර්ශය

සත්‍යය හා ධර්මය, සැමවිටම ජය ගනී.

පාරමිතා: සච්ච පාරමී

— Ad Space (728x90) —

ඔබට ප්‍රිය ජාතක කතා

සමාධිමත් ගවයා
357Pañcakanipāta

සමාධිමත් ගවයා

සමාධිමත් ගවයා පුරාණ කාලයේ, බරණැස් රජයේ පාලනය කළ බඹදත්ත රජුගේ රාජධානියේ, ධර්මිෂ්ඨ හා ප්‍රඥාවන්ත රජෙ...

💡 සමාධිය හා ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන්, ඕනෑම කුරිරුකමකට මුහුණ දී, සාමය හා සතුට ළඟා කර ගත හැකිය.

හංසයන්ගේ ගීතය
337Catukkanipāta

හංසයන්ගේ ගීතය

හංසයන්ගේ ගීතයපුරාණ භාරතයේ, අංග රටේ, කෝසල නම් වූ මහා නගරයක, සුවිශේෂී සිදුවීමක් සිදුවිය. රජුගේ අණ පරිද...

💡 ශබ්දය පමණක් නොව, සංගීතයේ ආත්මය, ධර්මය, සාමය, සැනසිල්ල, සහ මෛත්‍රියද ජයග්‍රහණයට හේතුවන අතර, ඝෝෂාව, රළුබව, සහ ඊර්ෂ්‍යාව පරාජයට හේතුවන අතර, දයාව සහ මෛත්‍රිය ජයග්‍රහණය ගෙන දෙයි.

බුදුන් වහන්සේ වලස් ධර්මයක ස්වරූපයෙන්
494Pakiṇṇakanipāta

බුදුන් වහන්සේ වලස් ධර්මයක ස්වරූපයෙන්

වලස් බෝසතාණන් වහන්සේ ඈත අතීතයේ, ඝන වනයක, ගස් කොළන් වලින් වැසී ගිය, අතිශයින්ම සුන්දර, මනරම් ප්‍රදේශයක...

💡 සත්වයා කෙරෙහි වූ අනුකම්පාව හා ත්‍යාගශීලීත්වය දුකෙන් මිදීමට උපකාරී වේ.

Nimi Jataka
290Tikanipāta

Nimi Jataka

Nimi JatakaIn the kingdom of Mithila, there lived a king named Nimi, who was renowned for his righte...

💡 Understanding and practicing Dhamma yields lasting happiness.

අන්ධයා හා අන්ධයන් දෙදෙනා (The Blind Man and the Two Blind Men)
295Tikanipāta

අන්ධයා හා අන්ධයන් දෙදෙනා (The Blind Man and the Two Blind Men)

අන්ධයා හා අන්ධයන් දෙදෙනාඑදා ඈත අතීතයේ, ඉතාම ඈත ගමක, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අතිශයින්ම ධර්මිෂ්ඨ හා ප්‍රඥා...

💡 සැබෑ දැක්ම යනු ඇස් වලින් දැකීම නොව, ධර්මය හා ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ කර ගැනීමයි. ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන්, ඕනෑම දුෂ්කරතාවයක් ජය ගත හැකිය.

The Bodhisatta as a Monkey
301Catukkanipāta

The Bodhisatta as a Monkey

වානරයාගේ කතාව අප්‍රමාණ වනාන්තරයක් මැද, උසම කඳුකරය මුදුනේ, එක් විශාල, පූජනීය වෘක්ෂයක් තිබුණි. එය 'බෝධ...

💡 ධර්මය හා ත්‍යාගශීලීත්වය අනුගමනය කිරීමෙන්, ඊර්ෂ්‍යාව හා කුමන්ත්‍රණය පරාජය කළ හැකි අතර, සැබෑ සතුට උදා කර ගත හැකිය.

— Multiplex Ad —

මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබේ අත්දැකීම වැඩිදියුණු කිරීමට, ගමනාගමනය විශ්ලේෂණය කිරීමට සහ අදාළ දැන්වීම් පෙන්වීමට කුකීස් භාවිතා කරයි. පෞද්ගලිකත්ව ප්‍රතිපත්තිය